ادیان ماقبل تاریخ ، مجموعه ای از مدارک و اکتشافات ثبت شده از اعمال، تفکرات و رویدادهای دینی بشر را از آغاز پیدایش انسانسایان تا شروع عصر باستان، ارائه می دهد، با وجود اینکه دوره ماقبل تاریخ عاری از هرگونه اسناد و متون مکتوب است و آثار دینی به جا مانده از آن همگی غیر مکتوب هستند و همچنین بر پایه نظریه‌ها و فرضیه هایی از منابع غیر مستقیم مثل یافته‌های پربحث و جدل باستان شناسی استوار هستند لذا تاریخ و رخدادشناسیادیان به شکلی جدی از زمان اختراع خط یعنی حدود ۵۰۰۰ سال پیش در سرزمین‌های شرق نزدیک آغاز می گردد. خاور نزدیک یا شرق نزدیک به سرزمین هایی اطلاق می‌شود که در غرب آسیا مابین دریای مدیترانه و ایران واقع شده اند این عبارت جغرافیایی بیشتر برای باستان شناسان و تاریخدانان مصطلح می باشد، البته استفاده این اصطلاح در نزد روزنامه نگاران و سیاستمداران نیز کاربرد دارد. تاریخ ادیان دارای خط سیری است که به بررسی وقایع نگاری تطبیقی پیشامدهای مهم آیین‌های مختلف بشر در دوره‌های تعریف شده تاریخی و ماقبل تاریخی می پردازد. نخستین بار (قرن نوزدهم) در دانشگاهی در آلمان مبحث تاریخ ادیان تدریس گردید.تاریخ ادیان و جامعه شناسی نوشتار اصلی: دین تاریخ ادیان گذری از گذشته یک دین و واکاوی آن بر شرایط حال اجتماعی است. دین به عنوان یکی از مصادیق قدرتمند جامعه به طور کلی همه ابعاد زندگی بشری را تحت تاثیر قرار داده است. تولد، مرگ، ازدواج، کار و اخلاقیات یک تمدن یا یک قوم در کالبد دین آن‌هاجای می گیرد. برای مطالعه هر پدیده ایبهتر است دین آن جامعه را نیز مد نظر داشت. اهمیت مطالعه تاریخ ادیان نکته قابل توجه دیگر آنکه بسیاری از اقوام کهن که امروز حضور دارند دارایپیشینه دینی متفاوت با زمان حال خود هستند و به نظر می رسد که دین جدیدی جایگزین دین سابق ایشان شده و دین کهنه به فراموشی سپرده شده است اما با توجه به مطالعات تاریخی می توان دریافت که آثار آنها هنوز باقی است. آثار طبیعت ایرانیان هنوز در هنر آنها دیده می‌شود (مانند بته جغه ها ) و زئوس پادشاه خدایان یونانی در نقاشی میکل آنژ به شکل تازه تریاز خدای دین مسیح جلوه گر می‌شود تفکرات میترایسم هنوز بر سرزمین‌های مسلمان سایه افکنده است. پس اگر چه بسیاری از ادیان نابود گشته اند و یا فراموش شده اند اما تفکرات آن‌ها هنوز بر باقیمانده آن تمدن دیده می‌شود از اینجا است که مطالعه تاریخ ادیان به خصوص تاریخ ادیان دوران ماقبل تاریخ که زاده اندیشه انسانسایان است ضروری می نماید. مطالعه و تحقیق پیرامون تاریخ ادیان در قرن نوزدهم میلادی فراگیری و رازگشایی در علوم وابسته به امور فرهنگ‌شناسی و دین‌شناسی توسعه چشمگیری داشت . دانشگاه هایی که در آنتاریخ ادیان تدریس می شد در جستجوی دلیلی برای گوناگونی دینی و مذهبی بودند. ادیان با توجه به کوچکی و بزرگی جوامع و همچنین روند گسترش و پیشرفت شان به گروه‌های مختلفی دسته بندی شدند.ادیان همچنین با در نظر گرفتن میزان روح توحیدی و عقاید مشرکانه شان، به گروه بندی خاص خودشان طبقه بندی شدند. ادیان دارای طیفی خاص هستند که یک سوی آن ادیان کاملا" سازماندهی شده، قانونمند و منظم و سوی دیگر طیف ادیان تصادفی، سرهمبندی شده و اصلاح شده قرار دارند منبع ویکیپدیا ‏www.fa.wikipedia.com