متافیزیك و حقیقت ذكر “ذكر” در لغت به معنی یادكردن و بیانكردن آمده است. در وادی معرفت منظور از ذكر، به یاد خدا بودن و بیان نمودن اسماء و اوصاف او می‌باشد. امید است كه این ذكر به شناخت بهتر خداوند سبحان كه غایت همة شناخت‌هاست منتهی گردد(انشاالله). دانشمند بزرگ و حكیم فرزانه شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا، حقیقت ذكر را، حضور مذكور در نفس ذاكر می‌داند ذكر و یاد خدای عزوجل دارای بركات، فواید و محاسن فراوان می‌باشد و تأثیرات مثبت آن بر جسم، روان و روح غیرقابل انكار است. یاد خدا روشن كننده دل، حیات جانها، خوراك روح، مایة هدایت خرد، فرود آورنده رحمت، مونس عقل، ریشة صلاح و پاكی، صیقل دهنده سینه‌ها، جلا دهنده بینش‌ها و موجب آرامش جسم، روان و روح می‌باشد. ذكر حق‌تعالی موجب ارتقاء روح از ملك به ملكوت، صعود انسان از اسفل‌سافلین به اعلاعلیین، همنشینی با حضرت دوست، زنده كردن دل، شرح صدر،رستگاری، تقویت بصیرت باطنی، مشاهده جلوه جمال حق در آیات او، تقویت نیروهای روحانی، بیـداری آگـاهی، خـلوص و تصفیـه روح و آزادی روح از قیـد اسـارت جسم می‌گردد. ذكر الله جل جلاله، نیكوترین عمل، موجب خیر دنیا و آخرت، بهترین كارها در هنگام مرگ، برترین و عالی‌ترین عبادت، عامل بیرون كننده حب دنیا از دل، بهترین زاد و توشه برای سلوك الی‌الله، راهبری خوب در معارف الهی و اولی از كشتن و كشته شدن در راه خدا شمرده شده است. فراموش كردن خود، كلید انس با خدا و خوب شدن اعمال و رفتار در نهان وآشكار از جمله فواید دیگر ذكر است. در كتاب شریف“چهل حدیث”حضرت امام خمینی(ره) از ذكر تحت عنوان غایت آمال اولیاء و عرفا یاد شده است كه در سایه آن به وصال محبوب خود می‌رسند، همچنین قید شده، ذكر برای عامه و متوسطین، بهترین مصلحات اخلاقی و اعمالی و ظاهری و باطنی می‌باشد. در كتاب ارزشمند“تفسیر ادبی و عرفانی قرآن مجید” آمده است:«هركس قدر خلوت حق نداند، از ذكر او باز ماند، و هركس از ذكر او باز ماند، حلاوت ایمان از كجا یابد؟ لاجرم بجای ذكر رحمان، به وسوسه‌های شیطان نشیند.» ذكر، یكی از بهترین انواع مراقبه برای رسیدن به اهداف ترسیم شده در مراقبه می‌باشد كه در مكاتب شرقی تحت عنوان“مانترا” آمده است. مراقبهذكری، دارای محاسن زیادی نسبت به سایر انواع مراقبه است، از جمله: ـ در احكام گرانقدر دین مبین اسلام وفرمایشات ائمه اطهار(علیهم السلام)بر آن تأكید فراوان شده است. ـ به امكانات، ابزار و وسایل خاصی نیاز ندارد، در حالی كه برخی انواع مراقبه به امكانات خاص نیازمند است. ـ در هر مكان و زمان قابل انجام است، هر چند انجام آن در برخی مكانها و زمانها بیشتر توصیه شده است. ـ همزمان با انجام سایر كارها نیز می‌توان آن را انجام داد، هر چند انجام ‌آن به صورت مستقل بهتر است.